سیستم سوخت رسانی کاربراتوری و انژکتوری (راهنمای کامل)

سیستم سوخت رسانی همانند دستگاه گوارش بدن برای خودرو است که وظیفه آن تامین انرژی لازم برای استفاده و کار موتور است. سیستم های سوخت رسانی به طور کلی به دو دسته تقسیم می شوند ۱- سیستم سوخت رسانی کاربراتوری ۲- سیستم سوخت رسانی انژکتوری.

درسال ۱۳۸۳ ساخت خودروهای کاربراتوری  به دلیل مصرف سوخت بیشتر و آلودگی بالا تقریبا به حالت تعلیق در آمد و خودرو سازان به استفاده از سیستم های سوخت رسانی  انژکتوری برای خودروهای تولیدی خود روی آوردند.

اما سوال اینجاست که سیستم سوخت رسانی کاربراتوری با انژکتوری چه فرقی میکند؟ هرکدام چطور سوخت مورد نیاز کار موتور را تامین میکنند؟ مزایا و معایب آن ها کجاست؟ در این مطلب سعی میکنیم به این پرسش ها پاسخ دهیم.

سیستم سوخت رسانی کاربراتوری

اجزاء سیستم سوخت رسانی کاربراتوری به شکل زیر می باشد:

۱-باک بنزین

۲-پمپ بنزین

۳-لوله های سوخت رسانی

۴-فیلتر بنزین

۵-کاربراتور

۶-شیر اطمینان

راهنمای کامل سیستم سوخت رسانی کاربراتوری و انژکتوری

کاربراتورچیست؟

کاربراتور مهمترین قطعه در سیستم سوخت رسانی کاربراتوری است که وظیفه آن تهیه مخلوط مناسبی از سوخت وهوا برای شرایط کاری مختلف موتور است.

راهنمای کامل سیستم سوخت رسانی کاربراتوری و انژکتوری

نحوه کار کاربراتور

نحوه کار کاربراتور بر اثر ایجاد خلاء می باشد. زمانی که پیستون به سمت پایین حرکت می کند باعث ایجاد خلاء در داخل سیلندر میشود. در این زمان دریچه گاز کاربراتور باز است که باعث میشود هوا از طریق دریچه ورودی هوا وارد کاربراتور می شود. هوا درهنگام عبور از دریچه ورودی کاربراتور به قسمتی از کاربراتور می رسد که به آن ونتوری میگویند. ونتوری قسمتی از کاربراتور است که سطح مقطع آن کوچک است و با عبور هوا از آن باعث ایجاد خلاء شده و باعث مکیده شدن سوخت از داخل ژیگلور کاربراتور شده و با هوای عبوری از ونتوری مخلوط شده و به داخل سیلندر ارسال می شود.

ویژگی های کاربراتور:

۱- تهیه مخلوط مناسب هوا و سوخت با توجه به شرایط مختلف کاری موتور در کوتاه ترین زمان

۲- مصرف حداقل سوخت درحالت عادی کاری موتور

۳- تامین حداکثر قدرت درحالت تمام بار

۴- روشن شدن موتور در هر درجه حرارت و منظم کار کردن آن درحالت دور آرام

۵- پایداری تنظیمات کاربراتور برای مدت طولانی و امکان تنظیم مجدد آنها

۶-سادگی و دوام و سهولت در تعمیر و نگهداری

انواع کاربراتور:

سیستم سوخت رسانی کاربراتور از نظر عبور جریان هوا به سه دسته تقسیم می شود.

۱- کاربراتور با جریان هوا از بالا به پایین:

دراین نوع کاربراتور نیروی جاذبه زمین بر روی جریان مخلوط سوخت و هوا به داخل موتور تاثیر میگذارد و باعث تغذیه بهتر موتور می شود. همچنین فضای تعمیراتی خوب آن باعث شده که اکثرخودروهای کاربراتوری از این نوع کاربراتور استفاده کنند مانند(پژو-نیسان-پراید مدل های قدیمی).

راهنمای کامل سیستم سوخت رسانی کاربراتوری و انژکتوری

۲-کاربراتور با جریان هوا از پایین به بالا:

این نوع سیستم سوخت رسانی کاربراتور در خودروهای قدیمی دهه۱۹۶۰ به کار برده می شد و تنها مزیت آن این بود که سوخت به صورت مایع وارد سیلندر نمی شد و معایبی چون فضای تعمیراتی کم و روشن شدن بد موتور در هوای سرد باعث شد که این نوع از کاربراتور کنار گذاشته شود.

راهنمای کامل سیستم سوخت رسانی کاربراتوری و انژکتوری

۳-کاربراتور با جریان هوای افقی:

مزیت اصلی این نوع کاربراتور اشغال فضای کم در زیر درپوش موتور است این نوع کاربراتور دارای ونتوری ثابت و متغیر است. کاربراتور خودرو پیکان از نوع کاربراتور با جریان هوای افقی با ونتوری متغیر است.

راهنمای کامل سیستم سوخت رسانی کاربراتوری و انژکتوری

نکته: کاربراتورها از نظر دهانه نیز در سه نوع هستن۱- یک دهانه ۲-دو دهانه۳-چهار دهانه

راهنمای کامل سیستم سوخت رسانی کاربراتوری و انژکتوری

معایب کاربراتور:

۱- عدم تناسب میزان مخلوط شدن هوا و سوخت

۲- کاربراتور شدیدا وابسته به شرایط محیط است

۳- عدم توضیح یکسان سوخت بین سیلندرها

۴- خفه کردن کاربراتور در کلیه کاربراتورهای که دارای واحد پمپ شتاب دهنده هستن این عیب مشهود است زیرا با فشار دادن پدال گاز در زمان خاموشی مقداری سوخت خارج می شود که باعث خفه کردن کاربراتور می شود

۵- پدیده قفل گازی: زمانی که موتور را خاموش میکنیم مقداری سوخت در داخل لوله های سوخت رسانی و پیاله بنزین کاربراتور وجود دارد در اثر گرمای که در محفظه موتور وجود دارد باعث تبخیر بنزین می شود و پدیده قفل گازی به وجود می آورد

۶- تنظیمات زیاد و پیچیدگی ساختمان مکانیکی.

نکته: دلکوی که در خودروهای کاربراتوری به کار برده می شود دارای معایب زیادی بود که باعث می شد راندمان کاری موتورهای کاربراتوری پایین بیاد از جمله این معایب میتوان:

۱-شدت جرقه به دور موتور وابسته بود

۲- شدت توضیح جرقه در سر شمع ها یکسان نبودن

۳- عدم تناسب آوانس دینامیکی و استاتیکی

۴-تنظیمات زیاد و پیچیدگی زیاد مکانیکی.

راهنمای کامل سیستم سوخت رسانی کاربراتوری و انژکتوری

تا دهه ی ۱۹۶۰ کاربراتور در بسیاری از سیستم های سوخت رسانی استاندارد مورد استفاده قرار می گرفت اما با پیشرفت سیستم های سوخت رسانی و ورود فناوری های جدید کم کم سیستم های سوخت رسانی انژکتوری جای سیستم های کاربراتوری را در صنعت خودرو سازی گرفتن که در ادامه به این سیستم می پردازیم.

سیستم سوخت رسانی انژکتوری

مدار و اجزاء سیستم سوخت رسانی انژکتوری:

راهنمای کامل سیستم سوخت رسانی کاربراتوری و انژکتوری

تعریف سیستم سوخت رسانی انژکتوری:

این سیستم سوخت رسانی توسط یک پمپ مکانیکی یا برقی با فشار به داخل لوله‌های سوخت رسانی و ریل سوخت وارد می‌شود و از طریق انژکتورها که در واقع نوعی شیر محسوب می‌شوند به پشت سوپاپ هوا یا درون سیلندر به صورت پودر شده پاشیده می‌شود و به این ترتیب مخلوطی از هوا و سوخت برای احتراق در موتور و تولید انرژی بدست می‌آید.

سیستم های انژکتوری در طول زمان تغییرات زیادی را شامل شدن از سیستم های مکانیکی-انزکتوری آغاز و سپس سیستم های الکترونیکی طراحی شدند.

معرفی اجزاء سیستم سوخت رسانی:

محل قرار گیری سنسورها

راهنمای کامل سیستم سوخت رسانی کاربراتوری و انژکتوری

۱-سنسور دریچه گاز(TPS):

سنسور دریچه گاز یک سنسور مقاومت متغیر است که با تغییر دریچه گاز مقاومت آن نیز تغیر میکند ECU )) با استفاده از اطلاعات این سنسور میزان دقیق سوخت را تنظیم میکند.

راهنمای کامل سیستم سوخت رسانی کاربراتوری و انژکتوری

۲-سنسور دمای هوا(ATS):

سنسور دمای هوا یک سنسور با مقومت متغیر است که دمای هوا را به (ECU) گزارش میدهد به این شکل که هرچه دمای هوای زیاد تر باشد مقاومت آن کمتر است. (ECU)با استفاده از اطلاعات این سنسور میزان دقیق سوخت را تنظیم میکند.

راهنمای کامل سیستم سوخت رسانی کاربراتوری و انژکتوری

۳-سنسور فشار هوا (MAP) :

سنسور فشار هوای ورودی یک سنسور با ولتاژ متغیر است که وظیفه دارد میزان فشار هوای ورودی به موتور را به (ECU) گزارش دهد (ECU) با استفاده از اطلاعات این سنسور میزان باز و یا بسته بودن دریچه گاز را کنترل میکندو براساس آن میزان سوخت را تنظیم میکند.

راهنمای کامل سیستم سوخت رسانی کاربراتوری و انژکتوری

۴-سنسور دورموتور(RPM):

سنسور دور موتور یک سنسور با میدان مغناطیسی است که با گردش فلایویل موتور میدان مغناطیس آن تغییر میکند (ECU) با استفاده از اطلاعات این سنسور:

  • دورموتور را تشخیص می دهد
  • زمان دقیق جرقه زنی را تشخیص می دهد
  • تنظیم دور آرام
  • تشخیص و اعلام دور موتور به عقربه نشان دهنده دور موتور

راهنمای کامل سیستم سوخت رسانی کاربراتوری و انژکتوری

۵-سنسور ضربه (KNOCK):

این سنسور وظیفه دارد ضربه های وارد شده به موتور که در اثر احتراق ناقص در سیلندر روی می دهد را به اطلاع (ECU) برساند به این صورت که این سنسور دارای یک ولتاژ ثابت ۵ ولتی از (ECU) می باشد که با وارد شدن ضربه به آن ولتاژ آن پایین می آید وسیگنالی را به (ECU)ارسال میکند.

راهنمای کامل سیستم سوخت رسانی کاربراتوری و انژکتوری

۶-سنسور دمای آب موتور (CTS):

در سیستم سوخت رسانی این سنسور وظیفه دارد میزان دمای آب موتور را به اطلاع (ECU) برساند. این سنسور با استفاده از یک مقاومت ۵ ولتی از سمت (ECU) تغذیه می شود. زمانی که دمای آب موتور بالا رود میزان مقاومت آن کاهش می یابد. (ECU) از اطلاعات این سنسور استفاده کرده و

  • میزان دمای آب موتور رابه پشت آمپر علام میکند
  • ایجاد حالت ساسات در حالت سرد بودن
  • فعال کردن فن سیستم خنک کاری درحالت گرم بودن دمای موتور
  • تنظیم زمان آوانس جرقه و پاشش در زمان گرم بودن.

راهنمای کامل سیستم سوخت رسانی کاربراتوری و انژکتوری

۷-سنسور اکسیژن(lambda sensor):

این سنسور وظیفه دارد میزان اکسیژن موجود در گازهای خروجی را اندازه گرفته و آن را به اطلاع (ECU) برساند این سنسور با ولتاژ ۰/۱ ولتی از سمت (ECU) تغذیه می شود. زمانی که میزان اکسیژن در گازهای خروجی زیاد باشد (/۴۵تا/۱) یعنی اینکه ترکیب سوخت رقیق است و زمانی که میزان اکسیژن در گازهای خروجی کم باشد  (/۹تا/۴۵) یعنی اینکه مقدار ترکیب غنی است. (ECU) ازاین اطلاعات استفاده کرده و میزان دقیق سوخت را برای جلوگیری از آلودگی و پدیده خام سوزی در موتور تنظیم میکند.

راهنمای کامل سیستم سوخت رسانی کاربراتوری و انژکتوری

انژکتور:

انژکتور یک قطعه الکتریکی-مکانیکی است که وظیفه آن پاشش مقدار مشخصی از سوخت به پشت دریچه ورودی به سیلندر است نحوه عملکرد انژکتور به این صورت است که بنزین با فشار ۳ بار در ریل سیستم سوخت رسانی و پشت انژکتور قرار دارد. زمانی که (ECU) دستور پاشش سوخت را توسط یک جریان الکتریکی به انژکتور ارسال میکند سوزن انژکتور باز شده و مقدار مشخصی از سوخت را به صورت پودری و در مدت زمان مشخصی به داخل سیلندر برای اختلاط با هوا پاشش میکند.

راهنمای کامل سیستم سوخت رسانی کاربراتوری و انژکتوری

کویل دوبل :

سیستم جرقه زنی اکثر خودروهای انژکتوری از نوع بدون دلکو ( بدون مقسم برق : Distributer less ignition ) بوده و کویل های سیستم جرقه زنی انژکتوری با اندکی تفاوت از نظر شکل ظاهری ، همانند کویل های معمولی ( کاربراتوری ) به عنوان افزاینده ولتاژ عمل می‌کنند. با این تفاوت که ولتاژ تولیدی کویل های سیستم جرقه زنی انژکتوری بسیار بالاتر از کویل های معمولی بوده ( حدود ۳۰ کیلو ولت و بالاتر ) و در اکثر خودروهای انژکتوری جرقه به صورت دو به دو ارسال می‌شود ( ۴ و یک – دو و سه ) البته در خودروهای جدید انژکتوری به ازای هر سیلندر یک کویل بدون وایر استفاده شده است و جرقه زنی به صورت تکی انجام می‌گیرد.

راهنمای کامل سیستم سوخت رسانی کاربراتوری و انژکتوری

انواع سیستم های سوخت رسانی انژکتوری:

۱-K-JETRONIK:

این سیستم سوخت رسانی یکی از ابتدایی ترین سیستم های انژکتوری – مکانیکی می باشد که سوخت را به طور پیوسته و مداوم پاشش میکند.

۲-KE-JETRONEK:

این سیستم نمونه پیشرفته تر K-JETRONEK است با این تفاوت که پاشش سوخت درآن به وسیله ی ECU کنترل می شود.

۳-L-JETRONIK :

این سیستم سوخت رسانی به طور تناوبی سوخت را به داخل منیفولد هوای ورودی تزریق می کند. این سیستم از هیچ طریقی با موتور ارتباط مکانیکی ندارد و توسط واحد کنترل الکترونیکی ECU کنترل می شود.

۴-LH-JETRONIK:

همان سیستم L-jetronic است ولی برای اندازه گیری دبی هوا از تکنیک سیم داغ استفاده شده است که در سالهای ۱۹۸۱ تا ۱۹۹۸ به کار رفته است.

۵-سیستم پاشش سوخت تکی (SPFI):

در این سیستم از یک انژکتور برای تغذیه چهار سیلندر استفاده می شود بدین صورت که سوخت مورد نیاز را در ابتدای منیفولد هوای ورودی پاشش میکند و مدت زمان پاشش آن نیز توسط ECU کنترل می شود.

۶-سیستم پاشش سوخت چند نقطه ای (MPFI):

این نوع سیستم یکی از معمول ترین سیستم های مورد استفاده در صنعت خودرو سازی است که در آن به ازای هر سیلندر یک انژکتور بر روی ریل سوخت رسانی وجود دارد که سوخت را به پشت سوپاپ هوای ورودی به سیلندر پاشش می کند.

۷-سیستم پاشش سوخت مستقیم (GDI):

این سیستم نمونه پیشرفته تر سیستم MPFIاست با این تفاوت که در آن سوخت به طور مستقیم در داخل سیلندر پاشش می شود این سیستم به ندرت در خودرو های داخلی مورد استفاده قرار میگیرد (به علت هزینه بالای قطعات و تعمیر و نگهداری بیشتر آن) و بیشتر در خودرو های مسابقه ای به کار برده می شود.

تفاوت خودروهای انژکتوری دیزلی و بنزینی

۱- درخودروهای دیزلی انژکتوری از شمع استفاده نمی شود واحتراق به وسیله ی هوای متراکم شده در درون سیلندروپاشش سوخت به وسیله ی انژکتور برروی آن انجام می شود.

۲- درخودروهای دیزلی در زمان مکش فقط هوای محیط وارد سیلندر می شود در صورتی که در خودروهای بنزینی در زمان مکش هوا و سوخت به صورت ترکیبی وارد سیلندر می شوند و به وسیله ی شمع محترق می شود.

۳- نسبت تراکم موتورهای دیزلی نسبت به موتورهای بنزینی بیشتر است از این رو توان تولیدی بیشتری دارند.

۴- آلودگی خودروهای دیزلی نسبت به خودرو های بنزینی بیشتر است.

مزایای سیستم سوخت رسانی انژکتوری

۱- آلودگی کمتر نسبت به کاربراتوری

۲- مصرف سوخت کمتر

۳- افزایش راندمان موتور

۴- پایین آمدن ارتفاع موتور به علت حذف کاربراتور

پست های مرتبط

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

فهرست